Ruim zestig VK-Oost-leden kozen op 28 november voor het verdiepingstraject ‘Meer waarde uit natuurinclusief’. Ze waren benieuwd hoe natuurinclusieve maatregelen zoals kruidenrijk grasland, minder koeien per hectare, langer weiden of minder kunstmest en krachtvoer meer kunnen bijdragen aan het economisch resultaat op het bedrijf. Twee sprekers lieten op basis van concrete cijfers en praktische voorbeelden zien waar kansen liggen.
Merlissa Diele (De Natuurverdubbelaars) begon bij de cijfers. In het project ‘Onder de streep’ is op basis van de cijfers van een kleine 100 bedrijven (bedrijfeconomische resultaten en KringloopWijzer) bekeken wat ze doen aan natuurinclusieve maatregelen en wat dit betekent voor hun kosten en opbrengsten.
Hoe werken deze bedrijven aan duurzaam rendement, en wat zijn volgens de uitkomsten van het project de voorwaarden om meer waarde te halen uit natuurinclusief? De resultaten verschilden tussen bedrijven met verschillende intensiteit, maar de boodschap is dat ook binnen deze groepen de verschillen groot zijn. Gemiddeld is het duidelijk dat de groep intensievere bedrijven meer profiteren van hoge melkprijzen.
Daar tegenover staat dat extensievere bedrijven zitten structureel lager met hun direct toegerekende kosten als krachtvoer, mestafvoer, kunstmest dan hun intensievere collega’s.
De cijfers laten zien dat als je kiest voor een natuurinclusievere bedrijfsvoering een goed inkomen zeker mogelijk is, maar dat dit wel vraagt om passende condities, zoals toegang tot betaalbare grond, stabiele afzetmarkten en beloning voor de maatschappelijke diensten die deze bedrijven leveren.
Meer weten over de resultaten van ‘Onder de streep’? Bekijk hier het hele rapport, inclusief praktische cases van bedrijven.
Bekijk hier de presentatie van Merlissa:
Nick van Eekeren (Wageningen UR en Louis Bolk Instituut) nam de aanwezigen mee in de praktische mogelijkheden om natuurinclusieve maatregelen in te zetten voor waarde op het bedrijf. Hij keek daarbij onder andere naar bodem en grasland, productief kruidenrijk grasland en voederbomen.
Nick deed dat steeds vanuit het uitgangspunt dat er win-wins zijn tussen landbouw en natuur. Als je die benut, wordt het 1+1=3. Waarde voor het bedrijf komt dan uit: lagere kosten, stabielere opbrengsten, vergoedingen agrarisch natuurbeheer (GLB), groenfinanciering, waardering in de keten, waardering doelsturing en/of provinciale waardering als in het Markemodel.
In zijn presentatie liet Nick voor gras, kruidenrijkgrasland en voederhagen, de échte waarde naar voren komt als je breder kijkt. De waarde van gras is veel breder is dan voedergewas alleen. Het draagt direct ook bij aan het onderhouden en reguleren van: bodemkwaliteit, waterkwantiteit, waterkwaliteit, verminderen van klimaatverandering en de boven- én ondergrondse biodiversiteit.
Hetzelfde geldt voor kruidenrijk productief grasland en voederhagen: je moet breder kijken dan alleen de voederwaarde alleen om de waarde voor je bedrijf te kunnen benoemen.
In zijn presentatie gaf Nick mooie voorbeelden én riep hij op dat die de waarde waaraan de melkveehouder zo bijdraagt wel degelijk beter beloond zouden moeten worden vanuit beleid, keten en maatschappij.
Bekijk de presentatie van Nick van Eekeren:
Na deze input bepaalden de aanwezigen zelf in welke richting ze in januari verder de verdieping willen opzoeken. Op basis van de vragen die boven kwamen , kozen we drie hoofrichtingen voor kleine praktische sessies in januari.
- Kijken naar je eigen bedrijf & mogelijkheden ANLB.
- Kruidenrijk gras en andere gewaskeuzes (zoals voederbomen)*: Hoe maak ik dit van waarde voor koe, bedrijf en natuur?
- Natuurinclusief en je afzet; hogere opbrengst of minder kosten?
Elke deelnemer kiest zijn eigen verdiepingsrichting. Alles om te kijken naar: hoe haal ik meer waarde uit natuurinclusief?
De vier keuzebijeenkomsten in het leerprogramma van VK-Oost 2025-2026 hebben vier verdiepingsthema’s die ingaan op afzet, natuurinclusieve bedrijfsvoering, samenwerking en de KringloopWijzer. De bijeenkomsten krijgen in januari in studiegroepverband een vervolg, waarbij meer aandacht is voor de praktische vertaalslag op de eigen bedrijven.
